Kringwetwoningen

Ze zijn er nog steeds - nabij het Fort bij Aalsmeer

 Aan de Ringdijk van de Haarlemmermeerpolder bij Rijsenhout
zijn vanaf de Aarbergerweg in zuidwestelijke richting nog een behoorlijk
aantal min of meer soortgelijke dijkwoningen te vinden.
Aanvankelijk valt dit misschien niet direct op.
Het betreft hier toch een serie woningen,
met een bijzondere historische achtergrond.

Het betreft hier oorspronkelijke kringwetwoningen,
die destijds zijn gebouwd onder de beperking van de Kringenwet van 1853.
Deze wet hield in dat in de kleine kring op afstand tot maximaal 300 m.
van een vestingwerk slechts gebouwen mochten worden geplaatst van brandbaar
materiaal (hout of riet) en met een maximale grondoppervlakte van 40m2 .
In de middelbare kring van 300 tot 600 m. alleen
houten woningen met stenen fundamenten.
In de grote kring van 600 – 1000 m. golden alleen beperkingen als
de vesting / fort in staat van verdediging was.

Het voorgaande ligt ten grondslag aan het feit dat er in zuidwestelijk richting
van het Fort bij Aalsmeer, over een afstand van ongeveer 1 kilometer,
destijds uitsluitend houten huizen zijn gebouwd.
Dit was het deel van de polder wat gecontroleerd onder water kon
worden gezet en waar in een situatie van belegering een eventuele
aanval van een vijand kon worden verwacht.
Het merendeel van deze oorspronkelijke woningen zijn nog steeds aanwezig,
zei het in een aantal situaties als zodanig minder herkenbaar.

Dit komt omdat, gedurende een paar jaar direct a de 2e wereldoorlog,
in betrekkelijk korte tijd de meeste van de houten woningen betimmerd
zijn met kippengaas en vervolgens werden aangesmeerd met specie,
van cement en zand.
Op deze wijze kon door de eigenaars der woningen het kostbare en
arbeidsintensieve schilderwerk aanmerkelijk worden teruggebracht.
De laatste decennia zien we ook deze bepleisterde oorspronkelijke woningen
gestadig afgebroken worden en vervangen door woningen
of gebouwen aangepast aan de huidige eisen des tijd.

Maar vooralsnog kunnen hier nog steeds een paar gedegen onderhouden
woningen worden waargenomen.
In combinatie met de bepleisterde woningen is hier sprake van
een van de grootste bij elkaar gesitueerde hoeveelheid kringwetwoningen
binnen het geheel van de Stelling van Amsterdam.

Alhoewel verdedigingstechnisch reeds lange tijd daarvoor niet meer
van waarde werd de Kringenwet pas in 1963 afgeschaft.